Vaksina anti COVID-19 & Fertiliteti tek femrat

Për fat të keq, një nga legjendat që qarkullojnë on line është se kryerja e vaksinës anti COVID-19 mund të shkaktojë probleme me fertilitetitn tek femrat. Nuk është hera e parë që legjenda dhe konkluzione të pabazuara në shkencë të bëhen masive dhe trendi. Në këtë shkrim po mundohem të sqaroj këtë mjegull keqinformimi që bazohet në injorancë (mosdije) të fakteve shkencore.

Nuk ka asnjë provë shkencore që ndonjera nga vaksinat anti COVID-19 të prekë fertilitetin tek femrat.

Një raport nga Shoqata Amerikane e Mjeksisë Riprodhuese (ASRM – American Society for Reproductive Medicine) publikuar në dhjetor 2020 thotë: “pacientet femra që janë nën trajtim për infertilitet ose ato që janë shtatzanë duhet të inkurajohen që të vaksinohen sipas kritereve të përcaktuara. Përderisa vaksina nuk është një virus i gjallë, nuk ka arsye të vonohet shtatzania për shkak të vaksinimit”.

janar 2021, RCOG (Royal College of Obstetricians and Gynaecologists – Kolegji mbretëror i obstetërve dhe gjinekologëve) publikon një raport në të cilin ndër të tjerash thuhet se: “nuk ka asnjë provë të besueshme shkencore që vërtetojë ndonjë impakt mbi fertilitetin tek femrat të cilat janë vaksinuar me vaksinat anti COVID-19 të Pfizer-BioNTech apo Moderna-s.”

Ndërkohë që nuk ka asnjë provë shkencore që vaksinat mund të shkaktojnë infertilitet tek femrat, ekziston një shqetësim në rritje për efektin që infeksioni me SARS-CoV-2 mund të ketë në funksionin e testikujve. Në një studim të tetorit 2020, evidentohet se tek meshkujt që kanë vdekur nga COVID-19 se virusi kishte shkaktuar inflamacion testikular (orkit) dhe dëmtim të spermatogjenezës. Ky efekt nuk është specifik vetëm për koronavirusin, pasi edhe viruse të tjerë si hepatiti, EBV (Epstein-Barr Virus) apo parotiti mund të shkaktojnë orkit dhe reduktim të spermatogjenezës. Një arsye më shumë kjo se përse duhet të kryhet vaksina anti COVID-19.

Shtatzania dhe COVID-19

Për sa i përket femrave shtatzana qëndrimi është më pak i qartë. Kuptohet që si për çdo medikament të ri të përdorur në shtatzani, koha e nevojshme për të dalë në një konkluzion definitiv është disi më e gjatë. Deri tani nuk ka asnjë studim apo case report që të sugjerojë se ndonjë nga vaksinat anti COVID-19 të ketë ndonjë efekt negativ tek fetusi ose tek femra shtatzanë.

Duhet theksuar se ka studime që tregojnë se femrat shtatzana të cilat kalojnë COVID-19 kanë një rezik më të lartë për komplikacione në të cilat përfshihen: shtrim në terapi intensive (ICU – Intensive Care Unit) me ose pa ventilim invaziv, rrezik më të lartë për vdekje nqs do të krahasohen me femrat jo shtatzana që kalojnë COVID-19. Një tjetër studim tregon se shtatzanat që kalojnë COVID-19 kanë më tepër rrezik për lindje premature se shtatzanat që nuk e kalonë COVID-19.

Për sa më lart, për tu mbrojtur nga këto rreziqe, femrat shtatzana duhet të këshillohen sa më qartë në lidhje me administrimin e vaksinës anti COVID-19.

Një qëndrim të ngjajshëm ka mes WHO – Wolrd Health Organisation (OBSH – Organizata Botërore e Shëndetësisë) dhe RCOG në Britaninë e Madhe, të cilat theksojnë se: “megjithëse të dhënat e deritanishme nuk tregojnë ndonjë efekt negativ të vaksinave në fjalë gjatë shtatzanisë, ende nuk ka të prova të mjaftueshme për të mbështetur administrimin rutinë të tyre tek të gjtha femrat shtatzana, duke e rekomanduar vaksinimin vetëm tek ato shtatzana të cilat janë në një rrezik më të lartë për tu infektuar me  SARS-CoV2 ose që kanë sëmundje të tjera shoqëruese.

Në SHBA, CDC – Centre for Disease Control and Prevention (Qendra për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve) është më e vendosur në këtë drejtm duke u shprehur se: “vaksinat janë të sigurta gjatë shtatzanisë dhe se femrat shtatzana mund të vendosin të vaksinohen, por fillimisht duhet të konsultohen paraprakisht me mjekun e tyre”.

Këto rekomandime disi të ndryshme për grupin e femrave shtatzana, nuk bazohen në ndonjë studim, pasi deri tani janë të pakta femrat shtatzana që janë ofruar vullnetare për tu përfshirë në studimet në fjalë. Megjithatë vaksinimi gjatë shtatzanisë nuk është tabu. Prej dekadash femrat shtatzana janë vaksinuar për sëmundje të tjera infektive si gripi apo rubella, dhe asnjë studim nuk ka deri tani që të dëshmojë një efekt negativ të tyre mbi fetusin apo nënën.

Çdo shqetësim yni lidhur me vaksinat duhet të jetë i arsyeshëm dhe uniform në mënyrë që të shmangim konfuzionet. Përpara se të fokusohemi tek dëmet teorike, nuk duhet të harrojmë se është fakt se COVID-19 shkakton më shumë dëme tek gruaja shtatzanë.

Ushqimi me gji dhe Vaksinimi anti COVID-19

Lidhur me vaksinimin anti COVID-19 dhe ushqimin me gji, rekomandimet janë më uniforme dhe më të qarta. CDC (në USA) dhe MHRA (Medicines and Healthcare Products Regulatory Agency) Agjencia Rregullatore e Medikamenteve dhe Produkteve mjeksore) në Britaninë e madhe theksojnë se: vaksinimi anti COVID-19 është i sigurtë dhe nuk shkakton ndonjë efekt negativ tek bebi gjatë ushqimit me gji.

Bazuar në të dhënat e deritanishme, vaksinat anti COVID-19 janë të sigurta tek femrat:

  • që janë në përpjekje të arritur shtatzaninë në mënyrë natyrale apo me trajtim,
  • kur merren gjatë shtatzanisë,
  • ose gjatë ushqimit me gji.

Është me shumë rëndësi që të shprehen mjekët specialistë në këtë drejtim me qëllim shmangien sa më shumë të keqinformimit në rritje në mediat sociale.

Categories : Blogu i fertilitetit Blogu i shtatzanisë
error: Content is protected !!