Infertiliteti

Infertiliteti

Infertiliteti përkufizohet si pamundësia e një çifti për të arritur një shtatzani pas 12 muajve të kontakteve seksuale të pambrojtura. Infertiliteti është një sëmundje e sistemit riprodhues që çrregullon funksionin më bazik të njeriut: riprodhimin. Infertiliteti nuk duhet të ngatërrohet me sterlitetin. Steriliteti është një gjendje përhershme, e parikthyeshme (si për shembull femrat që lindin pa mitër) që pavarësisht progreseve të shkencës e ka të pamundur lë lindin fëmijë.

Si ndodh koncepsioni (ose ngjizja)?

Koncepsioni (ose ngjizja) është bashkimi i vezës me spermatozoidin, bashkim nga i cili rezulton embrioni. Është një proces i komplikuar që varet nga shumë faktorë, ndër të cilët përmendim:

  • Prodhimin e një spermatozoidi të shëndetshëm nga mashkulli dhe një ovociti (veze) të shëndetshëm nga femra;
  • Tubat e Fallopit të jenë permeabël duke lejuar takimin e spermatozoidit me ovocitin;
  • Aftësia e spermatozoidit për të fertilizuar ovocitin pas takimit me të;
  • Një embrion me cilësi të mirë
  • Aftësia e embrionit për tu implantuar në uterusin (mitrën) e femrës.

Nga ana tjetër, që shtatzania të shkojë deri në term (9 muaj), përvec një embrioni që duhet të jetë i shëndetshëm, duhet që mitra të mos jetë e prekur nga anomali të lindura apo të fituara (miomat psh) dhe femra shtatzanë të mos jetë prekur nga sëmundje të cilat ndikojnë në ecurinë e shtatzanisë.

Kur një nga këta faktorë është defektoz atëherë kemi infertilitet.

Çfarë duhet të bëjë një çift kur përballet me problemet e fertilitetit?

  • Duhet të kenë mbështetje reciproke mes partnerëve. Infertiliteti shkakton një nivel të lartë ankthi dhe stresi tek partnerët. Në një pjesë të rasteve ky presion i madh shoqërohet edhe me konflikte në çift. Është shumë e rëndësishme që të kuptohet se infertiliteti është një sfidë që duhet të përballohet nga të dy partnerët të cilët duhet të tregojnë mbështetje për njeri tjeterin dhe jo të luajnë lojën “kush e ka fajin”.
  • Duhet të kenë kontakte të rregullta seksuale. Mos u ndikoni nga bisedat me shoqërinë tuaj që thonë se arritën shtatzaninë që në muajin e parë të përpjekjeve. Kjo është një legjendë. Në praktikën tonë klinike, shohim shpesh herë cifte të reja që shqetësohen se kanë 6 muaj që përpiqen dhe janë të stresuar se përse shtatzania nuk po vjen. Të tilla raste rekomandohen që të vazhdojnë përpjektjet edhe për 6 muaj të tjerë pa qenë nevoja për mjekime apo për analiza. Kjo sepse 90% e cifteve të reja do të arrijnë shtatzaninë brenda vitit të parë të përpjekjeve.
  • Të llogarisin ditët fertile dhe të kenë kontakt më të shpeshta në këto ditë.
  • Të ndjekin një stil jetese të shëndetshëm dhe një dietë të shëndetshme. Është fakt që problemet me fertilitetin janë më të shpeshta tek konsumatorët e duhanit, alkoolit apo tek obezët.
  • Të kërkojnë ndihmën e mjekut në momentin e duhur.
  • Të zgjedhin mjekun specialist në (in)fertilitet. Kjo do të shmangë humbjen e kohës dhe shpenzimet e pajustifikuara financiare për analiza apo trajtime të panevojshme.

Kur duhet të drejtohemi tek mjeku për infertilitet?

Kur duhet të drejtohemi tek mjeku për infertilitetKjo është një temë me shumë rëndësi për shoqërinë tonë pasi abuzohet shumë në këtë drejtim. Në shumë raste çiftet kanë marrë mjekim pa qenë e nevojshme vetëm për faktin se janë drejtuar tek mjeku shumë më herët nga sa nevojitet, ose jane trajtuar me heret se c’duhet.

Në rast se partneri femër ka një moshë < 35 vjeçe, atëherë çifti duhet të drejtohet tek mjeku vetëm nqs shtatzania vonon më shumë se 12 muaj. Kjo bazohet në faktin se 90% e këtyre çifteve do të arrijnë shtatzaninë e dëshiruar në mënyrë natyrale dhe pa nevojën e mjekut brenda intervalit 12 mujor.

Në rast se partneri femër ka një moshë ≥ 35 vjeçe, atëherë çifti duhet të drejtohet tek mjeku vetëm nqs shtatzania vonon më shumë se 6 muaj.

Për çiftet në të cilat partneri femër është në moshë ≥ 40 vjece, atëherë ato duhet të drejtohen tek mjeku në rastet kur shtatzania vonon më shumë se 3 muaj.

IVF jashtë shtetit? Jo!

Një pjesë e çifteve infertile kërkojnë mundësi trajtimi apo informacioni on line. Kjo është më se normale. Në këtë “xhungël” informacioni on line, është shumë e lehtë të joshesh nga mundësi të ndryshme trajtimi Fertilizimi In Vitro jashtë Shqipërisë. Një gjë e tillë në më të shumtën e rasteve është e panevojshme. Dhe kjo për […]

Ngrirja e vezëve – Cilat femra? Kur? & Përse?

Ngrirja e vezëve (krioprezervimi ose ruajtja në ngrirje) është një fenomen gjithnjë e më shumë popullor tek femrat që vendosin të shtyjnë fillimin e një familje. Cilat femra mund ti drejtohen ngrirjes së vezëve? Femrat që mund të përfitojnë nga ngrirja e vezëve janë ato femra të cilat e vonojnë shtatzaninë për arsye se duhet […]

Hypospermia

Hypospermia është termi që përshkruan ato raste kur kemi vëllim më të ulët të spermës. Në të tilla raste, vëllimi i spermës së ejakuluar është < 1.5 ml për ejakulat. Është një term që nuk duhet të dallohet nga oligospermia (në të cilën kemi vëllim normal të spermës por përqëndrim më të reduktuar të spermatozoideve). […]

Nekrospermia

Necrospermia ose necrozoospermia përfshin rastet kur sperma përmban spermatozoide të vdekura më shumë se sa norma. Është një shkak për infertilitetin mashkullor dhe për fat të keq mjekimi ende nuk ekziston. Për këtë arsye në të tilla raste zgjidhja është Fertilizimi In Vitro me Intracytoplasmatic Sperm Injection – ICSI. Si diagnostikohet? Analiza që e diagnostikon […]

Asthenozoospermia

Asthenozoospermia, e njohur ndryshe edhe asthenospermia është një çrregullim që prek lëvizshmërinë (motilitetin) e spermatozoideve. Analiza që e zbulon asthenozoosperminë është spermiograma. Një spermiogramë do të quhet me motilitet (lëvizshmëri) normal nqs ka: ≥ 40% spermatozoide të lëvizshëm (me lëvizhmëri progresive dhe jo progresive). ≥ 32 % spermatozoide me lëvizshmëri progresive (fast forward). Vlera më të […]

Teratozoospermia

Teratozoospermia e quajtur ndryshe edhe teratospermia, përfshin ato raste në të cilat kemi probleme me morfologjinë (cilësinë) e spermatozoideve. Në spermën e këtyre meshkujve spermatozoidet prodhohen me forma jo normale. Këto defekte të formës mund të prekin kokën, trupin dhe / ose bishtin e spermatozoidit. Analiza që e zbulon teratozoosperminë është spermiograma. Edhe një mashkull […]

10 fakte mbi spermën

Të gjithë e dimë se sperma është e nevojshme për koncepsionin (krijimin e një qënie njerëzore), por jo gjithnjë ajo merr vëmendjen e duhur. Kjo për shkak se në mentalitetin tonë është ngulitur se cdo gjë lidhur me shëndetin e fëmijës lidhet vetëm me femrën, pasi është ajo që e mbart 9 muaj në trupin […]

Ruajtja e fertilitetit në rastet me kancer testikuli

A mund të ruajë një mashkull fertilitetin e tij nqs diagnostikohet me kancer testikuli? Sigurisht që po! Një pjesë e mirë e meshkujve që diagnostikohen me kancer testikuli janë ende të rinj dhe për rjedhojë rrezikojnë të humbasin fertilitetin e tyre si pasojë e nevojës për heqje të testikulit, apo trajtimeve të tjera (kimioterapi, radioterapi). […]

Oligospermia

Oligospermia është një ndër shkaqet më të shpeshta të infertilitetit mashkullor. Njihet ndryshe edhe oligozoospermia dhe përfshin ato situata në të cilat sperma përmban më pak spermatozoide se sa norma. Kjo do të thotë më pak se 15 milionë spermatozoide për mililitër spermë. Shpesh oligospermia shoqërohet edhe me reduktim të motilitetit (lëvizshmërisë) dhe morfologjisë (cilësisë) […]

Cilat janĕ llojet e IVF?

Sic e dimĕ, Fertilizimi In Vitro ĕshtĕ njĕ metodĕ e riprodhimit artificial qĕ bĕn tĕ mundur fertilizimin e vezĕs me spermatozoidin nĕ kushte laboratorike, pra jashtĕ trupit tĕ femrĕs. Ekzistojnĕ disa lloje Fertilizimi In Vitro, kjo nĕ varĕsi tĕ karakteristikave dhe nevojave tĕ secilit cift. IVF homolog – Bĕhet fjalĕ pĕr ciftet ku pĕr fertilizim […]